ကမ္ဘာ့စျေးကွက် အရွယ်အစားနှင့် တိုးတက်မှုနှုန်း

နိုင်ငံတကာ စွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IEA) ၏ SDG7 ခြေရာခံ အစီရင်ခံစာများအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အကုန်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လုံးဝမရရှိသေးသူ လူဦးရေသည် သန်း ၆၆၆ ခန့် ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ထိုအနက် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ဆဟာရာ အောက်ပိုင်း အာဖရိကတွင် နေထိုင်ကြသည်။ World Bank/ESMAP နှင့် GOGLA တို့ ပူးပေါင်းထုတ်ပြန်သည့် Off-Grid Solar Market Trends Report အရ ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာစနစ်များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူဦးရေ သန်း ၅၀၀ ခန့်အား လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရရှိစေရန် ပံ့ပိုးပေးနေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် အများစုသည် အလင်းရောင်နှင့် ဖုန်းအားသွင်းရုံမျှသော ဆိုလာမီးအိမ်များမှ စွမ်းရည် ၁ ကီလိုဝပ်မှ ၅ ကီလိုဝပ်အထိရှိသော ဆိုလာနေအိမ်သုံးစနစ် (Solar Home System) များအထိ အဆင့်ဆင့် အသုံးပြုလျက်ရှိကြသည်။
စျေးကွက်တန်ဖိုးကို ကြည့်ပါက ဟာ့ဒ်ဝဲရောင်းချမှု၊ ဖြန့်ဖြူးရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ပေါင်းစပ်ထားသော နှစ်စဉ်ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံမှ ၄ ဘီလီယံကြား ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး၊ ၂၀၃၀ အထိ နှစ်စဉ် တိုးတက်မှုနှုန်း ၉ မှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းကြား ရှိနိုင်သည်ဟု စက်မှုလုပ်ငန်း သုတေသနများက ခန့်မှန်းထားသည်။ သို့သော် အာရှတွင် ဓာတ်အားလိုင်း ချဲ့ထွင်မှုကြောင့် ဆိုလာမီးအိမ် အမျိုးအစား ထုတ်ကုန်များ၏ ရောင်းအားမှာ ကျဆင်းလာပြီး၊ အာဖရိကတွင်မူ အလတ်စားနှင့် အကြီးစား စနစ်များ၊ မိနီဂရစ်များဆီသို့ ပြောင်းရွှေ့နေသည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အပြောင်းအလဲကို တွေ့ရသည်။

ကုန်ကျစရိတ် ကျဆင်းမှုနှင့် LFP ဘက်ထရီ၏ အခန်းကဏ္ဍ

ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာစနစ်၏ စီးပွားရေးအခြေခံကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေသည့် အဓိကအချက်မှာ ဘက်ထရီ ကုန်ကျစရိတ် ကျဆင်းမှုဖြစ်သည်။ BloombergNEF ၏ Battery Price Survey အရ လီသီယမ် အိုင်းယွန်း ဘက်ထရီပက်၏ ပျမ်းမျှစျေးနှုန်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကီလိုဝပ်နာရီလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၅ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၁၀၈ ခန့်အထိ ထပ်မံကျဆင်းခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံရှိ LFP ဆဲလ် စျေးနှုန်းများမှာ တစ်ကီလိုဝပ်နာရီလျှင် ဒေါ်လာ ၆၀ အောက်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သဖြင့် ဂရစ်ပြင်ပ စနစ်များတွင် ခဲအက်ဆစ် ဘက်ထရီများကို LFP ဖြင့် အစားထိုးမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
နည်းပညာဘက်မှကြည့်ပါက LFP ဘက်ထရီသည် အားချနိုင်သည့် အတိမ်အနက် (DoD) ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ နေ့စဉ် အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ သံသရာ ၆,၀၀၀ ခန့် (အခြေအနေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျန်ရှိချိန်) ခံနိုင်ကာ ခဲအက်ဆစ်၏ သံသရာ ၅၀၀–၈၀၀ ထက် များစွာ သာလွန်သည်။ သံသရာလှည့်ပတ် ထိရောက်မှု (round-trip efficiency) မှာ ၉၀–၉၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး ခဲအက်ဆစ်၏ ၇၀–၈၀ ရာခိုင်နှုန်းထက် မြင့်မားသည်။ ဆိုလာမော်ဂျူး စျေးနှုန်းသည်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် TOPCon အမျိုးအစား မော်ဂျူးများအတွက် တစ်ဝပ်လျှင် ဒေါ်လာ ၀.၀၉–၀.၁၂ ခန့်သာ ရှိသဖြင့် စနစ်တစ်ခုလုံး၏ ကုန်ကျစရိတ်တွင် ဘက်ထရီအပိုင်းက ၄၀–၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အကြီးမားဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် စနစ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရာတွင် [လီသီယမ်ဘက်ထရီ](/products/lithium-battery) အမျိုးအစားနှင့် စွမ်းရည် ရွေးချယ်မှုသည် ရေရှည် ကုန်ကျစရိတ်ကို တိုက်ရိုက် အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။

ဒေသတွင်း စျေးကွက် ကွဲပြားမှုများ — အာဖရိက၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ

အာဖရိကတိုက်သည် ယခုအခါ ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာ၏ အကြီးမားဆုံး တိုးတက်နေသော စျေးကွက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မတည်ငြိမ်မှုကြောင့် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာ စွမ်းရည် စုစုပေါင်း ၈ မှ ၁၄ ဂစ်ဂါဝပ်ခန့် တပ်ဆင်ထားရပြီး၊ ထိုကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့ချရန် ဟိုက်ဘရစ် ဆိုလာစနစ်များကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ကင်ညာတွင်မူ M-KOPA ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီများသည် ဖုန်းငွေဖြင့် အရစ်ကျ ပေးချေသည့် PAYGo စနစ်ဖြင့် ဖောက်သည် ၅ သန်းကျော်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ Sun King ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများလည်း ဒေသခံ ဖြန့်ဖြူးရေးကွန်ရက်ကို တည်ဆောက်ထားသည်။
အိန္ဒိယတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ PM Surya Ghar နှင့် KUSUM အစီအစဉ်များက ဆိုလာစုပ်စက် သန်း ၃.၅ သန်း တပ်ဆင်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဂရစ်မရှိသော လယ်ယာဒေသများတွင် ဂရစ်ပြင်ပ သို့မဟုတ် ဂရစ်နှင့်ချိတ်ဆက်ထားသော ဟိုက်ဘရစ် စနစ်များအဖြစ် တပ်ဆင်လျက်ရှိသည်။ အရှေ့တောင်အာရှတွင်မူ အင်ဒိုနီးရှား၏ ကျွန်းပေါင်း ၁၇,၀၀၀ ကျော်အတွက် မိနီဂရစ်များ၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် မြန်မာတို့၏ ကျေးလက်ဒေသ လျှပ်စစ်ဖြန့်ဖြူးရေးတို့သည် အဓိက တိုးတက်မှု နယ်ပယ်များဖြစ်သည်။ World Bank/ESMAP ၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူဦးရေ သန်း ၄၉၀ အား မိနီဂရစ်ဖြင့် လျှပ်စစ်ပေးရန် မိနီဂရစ် ၂၁၇,၀၀၀ ခန့် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာ ၁၂၇ ဘီလီယံ လိုအပ်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

နည်းပညာ ခေတ်ရေစီးကြောင်း — ဟိုက်ဘရစ်အင်ဗာတာ၊ MPPT နှင့် စမတ်စောင့်ကြည့်မှု

ဟာ့ဒ်ဝဲဘက်တွင် အထင်ရှားဆုံး ပြောင်းလဲမှုမှာ သီးခြားအင်ဗာတာ၊ ဆိုလာချာ့ဂျာနှင့် ဂရစ်ချိတ်ဆက်ကိရိယာများကို တစ်ခုတည်းသော ဟိုက်ဘရစ်အင်ဗာတာအဖြစ် ပေါင်းစပ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကိရိယာများသည် MPPT (အမြင့်ဆုံး ပါဝါအမှတ် ခြေရာခံကိရိယာ) နှစ်ခုပါ ထည့်သွင်းထားနိုင်ပြီး MPPT ထိရောက်မှု ၉၈–၉၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ အင်ဗာတာ စုစုပေါင်း ထိရောက်မှု ၉၄–၉၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဒီစီချိတ်ဆက်မှု (DC coupling) ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အေစီမှတစ်ဆင့် ပြောင်းလဲခြင်း၏ ဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်သဖြင့် စနစ်စွမ်းအင် အသုံးချမှု ၅–၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုမိုကောင်းမွန်လာသည်။
ဘက်ထရီ ဗို့အား ဗိသုကာလည်း ပြောင်းလဲနေသည်။ ယခင်က အသုံးများသော ၄၈ ဗို့ (48V) စနစ်များအစား ၁၀၀–၅၀၀ ဗို့ အတွင်း ဗို့အားမြင့် ဘက်ထရီစနစ်များကို အလတ်စားနှင့် အကြီးစား တပ်ဆင်မှုများတွင် အသုံးပြုလာကြပြီး၊ လျှပ်စီးကြောင်း နည်းပါးသဖြင့် ကြေးနန်းအရွယ်အစားနှင့် ဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ဤအင်ဗာတာများသည် IEC 62109 နှင့် IEC 61439 စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီရန် လိုအပ်ပြီး၊ ဘက်ထရီအတွက် IEC 62619 စံနှုန်းကို အသုံးပြုသည်။ နောက်ဆုံးပေါ် ခေတ်ရေစီးကြောင်းမှာ 4G သို့မဟုတ် NB-IoT မှတစ်ဆင့် အဝေးမှ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်သော စနစ်များဖြစ်ပြီး၊ ဘက်ထရီ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ (SoH) ကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ခန့်မှန်းနိုင်သဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ကုန်ကျစရိတ်ကို ၂၀–၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်သည်ဟု လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများက ဖော်ပြသည်။ အသေးစိတ် နည်းပညာဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်များကို [အင်ဗာတာနည်းပညာ](/tech/inverters) နှင့် [ဘက်ထရီသိုလှောင်မှုစနစ်](/tech/battery-storage) စာမျက်နှာများတွင် လေ့လာနိုင်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ Off-Grid ဆိုလာ အလားအလာ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဂရစ်ဓာတ်အား မတည်ငြိမ်မှုနှင့် ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုများ ဆက်တိုက် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသဖြင့် အိမ်ထောင်စုနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဂရစ်ပြင်ပ နှင့် ဟိုက်ဘရစ် ဆိုလာစနစ်များဆီသို့ အလျင်အမြန် ပြောင်းလဲလာကြသည်။ မြို့ပြဒေသများတွင် ၃–၁၀ ကီလိုဝပ် ဟိုက်ဘရစ်စနစ်များ အဓိကဖြစ်ပြီး၊ ကျေးလက်ဒေသတွင် ဆိုလာနေအိမ်သုံးစနစ်များနှင့် လယ်ယာသုံး ဆိုလာစုပ်စက်များ လိုအပ်ချက် မြင့်မားနေသည်။ ဒီဇယ်ဆီစျေးနှုန်း တက်လာမှုနှင့် ဂျင်နရေတာ ထိန်းသိမ်းမှု ကုန်ကျစရိတ်တို့က ဆိုလာ၏ စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ်ကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။
နည်းပညာရွေးချယ်မှုတွင် မြန်မာ့ရာသီဥတု၏ အပူချိန်မြင့်မားမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန် ၃၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထက် ရောက်သည့်အခါ ဆိုလာမော်ဂျူး၏ ပါဝါထွက်ရှိမှုသည် ၀.၃၅–၀.၄၅ ရာခိုင်နှုန်း/ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှုန်းဖြင့် ကျဆင်းသဖြင့်၊ စနစ်ဒီဇိုင်းတွင် ၁၅–၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အနားသတ်ထားရန် အကြံပြုသည်။ ထို့ကြောင့် အရည်အသွေးမြင့် မော်ဂျူးများ ရွေးချယ်ရာတွင် အပူချိန်ကိန်း (temperature coefficient) နှင့် အာမခံကာလကို ဦးစားပေးစစ်ဆေးသင့်ပြီး၊ [ဆိုလာပြားများ](/products/solar-panels) ကဏ္ဍတွင် Tier-1 ထုတ်လုပ်သူများ၏ IEC 61215 နှင့် IEC 61730 လက်မှတ်ရ ထုတ်ကုန်များကို ရွေးချယ်အပ်ပါသည်။ ဆိုလာစုပ်စက်နှင့် လမ်းမီးကဲ့သို့သော အထူးအသုံးချမှုများအတွက် [Solar Sunflower](/solar-sunflower) ကဲ့သို့သော ပေါင်းစပ်ဖြေရှင်းချက်များကိုလည်း စဉ်းစားနိုင်သည်။

စီးပွားရေးပုံစံနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ခေတ်ရေစီးကြောင်း

ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာ စျေးကွက် တိုးတက်မှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးသည့် အဓိကအချက်မှာ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ပုံစံသစ်များဖြစ်သည်။ PAYGo စနစ်တွင် အသုံးပြုသူသည် စနစ်တပ်ဆင်ရန် ငွေအပြည့် ကြိုတင်မပေးရဘဲ မိုဘိုင်းငွေဖြင့် အရစ်ကျ ပေးချေနိုင်ပြီး၊ ငွေမဆပ်ပါက စနစ်ကို အဝေးမှ ပိတ်နိုင်သည့် နည်းပညာ ပါဝင်သည်။ ဤပုံစံကြောင့် ကျေးလက်ဒေသ အိမ်ထောင်စုများအတွက် ကနဦး ကုန်ကျစရိတ် အတားအဆီး ကျဆင်းသွားသည်။ ထို့အပြင် ကာဗွန်ခရက်ဒစ် (Gold Standard နှင့် Verra စံနှုန်းများ) မှ ရရှိသော ဝင်ငွေသည် မိနီဂရစ် ပရောဂျက်များ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကျိုးအမြတ်ကို မြှင့်တင်ပေးလျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံတော်အဆင့် မူဝါဒများကလည်း အရေးပါသည်။ နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် တန်ဇန်းနီးယားတွင် မိနီဂရစ် ဓာတ်အားခ သတ်မှတ်ချက်များကို ပြတ်သားစွာ ချမှတ်လာပြီး၊ ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့် အာဖရိက ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်တို့၏ ရလဒ်အခြေခံ ဘဏ္ဍာငွေ (results-based financing) သည် ကုမ္ပဏီများအား အာမခံချက်ရှိသော ဝင်ငွေစီးကြောင်း ပေးစွမ်းသည်။ ဤပုံစံများကို လေ့လာရန် [ကျွန်ုပ်တို့၏ ပရောဂျက်များ](/projects) ကဏ္ဍတွင် ဖော်ပြထားသော တပ်ဆင်မှု လေ့လာမှုများသည် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။

စိန်ခေါ်မှုများနှင့် အနာဂတ် ခန့်မှန်းချက်

တိုးတက်မှု အလားအလာ ကောင်းမွန်သော်လည်း စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ပထမအချက်မှာ အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှုဖြစ်သည် — စျေးကွက်အတွင်း စံနှုန်းမမီသော ဘက်ထရီနှင့် အင်ဗာတာများ ဝင်ရောက်လာခြင်းက စနစ်သက်တမ်းကို ကျဆင်းစေပြီး အသုံးပြုသူ ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေသည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ဘက်ထရီနှင့် ဆိုလာပြား စွန့်ပစ်ပစ္စည်း (e-waste) စီမံခန့်ခွဲမှုဖြစ်ပြီး၊ အီးယူနှင့် အိန္ဒိယတို့တွင် ပြန်လည်အသုံးချရေး စည်းမျဉ်းများ တင်းကျပ်လာနေသည်။ တတိယအချက်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုန်ကျစရိတ် (cost of capital) မြင့်မားမှုဖြစ်ပြီး၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အတိုးနှုန်း ၁၅–၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနိုင်သဖြင့် စီမံကိန်း၏ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်ကို လျော့နည်းစေသည်။
အနာဂတ်ကို ကြည့်ပါက ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာစနစ်၏ ပျမ်းမျှ လျှပ်စစ်ကုန်ကျစရိတ် (LCOE) သည် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွဲပြားသော်လည်း တစ်ကီလိုဝပ်နာရီလျှင် ဒေါ်လာ ၀.၃၀–၀.၆၀ ခန့်ရှိပြီး၊ ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာ၏ ဒေါ်လာ ၀.၅၀–၁.၀၀ ကျော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမို သက်သာသည်။ နိုင်ငံတကာ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IRENA) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ဂရစ်ပြင်ပ ဆိုလာစနစ်များသည် လူဦးရေ သန်း ၈၀၀ ကျော်အတွက် အဓိက လျှပ်စစ်ရင်းမြစ် ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းတွင် နည်းပညာ ရွေးချယ်မှု မှန်ကန်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့် ဟာ့ဒ်ဝဲ ရရှိခြင်းသည် အဓိက အဆုံးအဖြတ်အချက် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ သင့်စီမံကိန်းအတွက် အံဝင်ခွင်ကျ ဖြေရှင်းချက် ရှာဖွေလိုပါက [ကျွန်ုပ်တို့ကို ဆက်သွယ်ပါ](/contact)။